Szałwia lekarska i lubczyk

Szałwia lekarska i lubczyk Szałwia lekarska to roślina w postaci byliny lub krzewu. Nie można jej spotkać dziko rosnącej w Polsce, jedynie uprawianą. Charakteryzują ją miękkie w dotyku listki oraz w okresie kwitnienia fioletowe lub ciemnoniebieskie kwiaty. Już w starożytności stosowano ją jako roślinę leczniczą pomocną między innymi w przeziębieniach, ukąszeniach węża, czy padaczce. Dziś stosuje się szałwię lekarską przede wszystkim w celu złagodzenia zapaleń gardła i skóry, do płukania jamy ustnej przy zapaleniach dziąseł. Przyspiesza gojenie się ran, znikanie wysypek i innych zmian skórnych. W gastronomii stosuje się szałwię jako dodatek do ciast, deserów, dań mięsnych i rybnych. Najbardziej popularna jest we Włoszech. W uprawie wymaga stanowiska suchego i słonecznego oraz żyznej gleby. Kwitnie na przełomie maja i czerwca, po czym należy ją podciąć. Szałwię można z powodzeniem suszyć i przechowywać przez trzy lata w szczelnie zamkniętym pudełku czy naczyniu. Należy jednak uważać, ponieważ samodzielnie suszona szałwia ma tendencje do pleśnienia. Lubczyk to zioło wieloletnie, o ciemnozielonych liściach i żółtych kwiatach. Jest on bardzo aromatyczną rośliną, w smaku i zapachu nieco przypominającą seler. Osiąga wysokość od 0,5 do 1,5 metra. Korzeń lubczyku wykorzystywany jest w lecznictwie, natomiast liście w gastronomii. W dawnych czasach odkryto, iż roślina ta ma działanie moczopędne, co potwierdziły aktualne badania. Lubczyk wpływa pozytywnie w leczeniu m.in. bólów żołądka, schorzeniach nerek, reumatyzmie, problemach z pęcherzem. W kuchni dodawany jest głównie do zup, duszonych mięs i smażonych warzyw. Przyjęło się, że lubczyk jest afrodyzjakiem. Podobnie jak inne zioła lubi stanowiska słoneczne, wilgotne i żyzne. Nasiona muszą być świeże, w innym przypadku roślina nie wyrośnie. Kiełkuje po okresie od 10 do 28 dni. Jego żywotność wynosi do 8 lat. Potrafi rozsiewać się samodzielnie, czemu można w porę zapobiegać. Można także rozmnożyć dorosłą już roślinę i z pewnością się przyjmie. By zioła te prawidłowo rosły, powinna je dzielić między sobą odległość około 60 cm.

Bazylia pospolita i tymianek pospolity

Bazylia pospolita i tymianek pospolity Bazylia pospolita inaczej zwana także bazylią wonną i bazylijką zwyczajną występuje w wielu odmianach smakowych. Roślina ta ma korzenny, słodkawy i pikantny zapach i smak. W kuchni wykorzystywana jest przede wszystkim do dań włoskich, fantastycznie pasuje do sosów na bazie pomidorów. Ponadto używa się jej między innymi do sałatek, ryb, drobiu, mięsa wieprzowego, zup itp. Bazylia bardzo dobrze wpływa na trawienie – łagodzi niestrawności, wzdęcia, kolkę, zapobiega nudnościom, a także na poprawę nastroju (działanie antydepresyjne). Wdychanie oparów herbatki z bazylii ma działanie przeciwgorączkowe, z kolei zimna herbata pomoże na problemy z oczami. Napar taki przygotowuje się ze świeżych liści bazylii z dodatkiem niezmielonych nasion. Pomocna może być także przy migrenowych bólach głowy. Działa przeciwbakteryjnie. Bazylia jest rośliną jednoroczną, wymaga pełnego słońca i lubi być często podlewana, jednak nie nadmiernie. Nie lubi niskich temperatur, dlatego wysiewa się ją sześć tygodni przed ostatnimi wiosennymi przymrozkami. Poza właściwościami leczniczymi i wykorzystaniem w kuchni, bazylia również pięknie przyozdobi kuchnię, czy balkon. Tymianek pospolity. Pełna nazwa tej rośliny to macierzanka tymianek. Jest to ziele zawierające dużą ilość olejku eterycznego, przez co ma działanie bakteriobójcze, nawet na drobnoustroje, z którymi nie radzą sobie antybiotyki. Poza tym używa się go w zapaleniu górnych dróg oddechowych, przy ostrym kaszlu, chrypce, problemach z odksztuszaniem itp. Stosuje się go w nieżytach jelit i żołądka – pomaga skutecznie przy biegunce. Pomaga w trawieniu. Jego silny aromat sprawia, że jest chętnie wykorzystywany w kuchni, zwłaszcza francuskiej. Jest również podstawowym składnikiem ziół prowansalskich. Jego smak jest nieco gorzkawy. Tymianek jest rośliną wieloletnią, o wysokości ok. 20-30cm, o drobnych listkach i kwiatkach (kwitnie latem), bardzo podobny do macierzanki. Nasiona tego ziela wysiewa się w kwietniu, jednak nie jest to jedyna droga pozyskania tej rośliny. Jej rozmnażanie możliwe jest także poprzez podział korzeni. Lubi miejsca dobrze nasłonecznione i nie ma specjalnych wymagań glebowych. Tymianek można suszyć powiązany w pęczki, bądź rozłożony płasko w cieniu i w temperaturze niższej niż 30 stopni Celsjusza. Po wysuszeniu liście i kwiatki już bez łodyżek przechowuje się w szczelnie zamkniętym pojemniku i rozdrabnia dopiero przed użyciem.

Mięta pieprzowa i rozmaryn

Mięta pieprzowa i rozmaryn Mięta jest rośliną wieloletnią osiągającą wysokość od 30 do 90 cm wysokości. Niewątpliwie jej smak i zapach jest znany każdemu. Czasem mięta pieprzowa bywa mylona z miętą dziką, jednak łatwo rozpoznać tę pierwszą po chłodzącym smaku. Ma ciemnozielone strzępiasto zakończone liście, od spodu w kolorze czerwono – fioletowym. W lecznictwie działa uspokajająco, usprawnia pracę jelit, działa przeciwskurczowo, zwiększa wydzielanie soków żołądkowych. Świetnie działa przy schorzeniach wątroby, dróg żółciowych oraz żołądka. Działa dezynfekująco i przeciwbakteryjnie. Wiele osób pija herbatkę z mięty dla doznań smakowych, a nie w celach leczniczych, gdyż faktycznie jest ona smaczna. W kuchni wykorzystuje się zarówno świeżą jak i suszoną miętę np. do przygotowywania drinków i innych zimnych napojów, do mięs, ryb, sałatek. Miętę sieje się w marcu i jest ona niewymagającą rośliną. Poza regularnym wysiewaniem nie wymaga wielu zabiegów pielęgnacyjnych i szczególnych warunków środowiska. Ważne jest jednak, by przesadzać roślinę co cztery lata w inne miejsce, by nie zdziczała. Rozmaryn to roślina, która osiąga wysokość nawet 2m. Jego cechą charakterystyczną jest dość intensywny zapach. Posiada on właściwości ściągające i odżywcze oraz zwiększa potliwość. Przez to wykorzystywany on jest w wielu zabiegach zdrowotnych i pielęgnacyjnych takich jak np. kąpiele, czy napary. Dobrze wpływa na włosy i skórę głowy, zapobiegając wypadaniu włosów i łysieniu. Z rozmarynu przyrządzać można herbatki, które dobrze wpływają na trawienie. Rozmaryn stosuje się również w przypadku zaburzeń krążenia, ponieważ podnosi on ciśnienie krwi. To jednak nie wszystkie właściwości lecznicze tej rośliny, nie sposób je wymienić, ponieważ jest ich dość dużo. W kuchni rozmaryn wykorzystywany jest w niewielkich ilościach np. do napojów, deserów, mięs dla zapachu. Można go uprawiać w przydomowym ogródku, bądź w doniczce. Potrzebuje dużo słońca i dobrze zwapnionej gleby, z kolei nie toleruje zbyt dużej ilości wody. Rozmaryn powoli kiełkuje z nasion, dlatego lepiej kupić sadzonkę. Po zakwitnięciu rośliny, obcina się jej czubek, by nie urosła zbyt wysoka.